Lockwell

დაიცავით Wi-Fi და გაიგეთ, რას აკეთებს VPN

დაიცავით სახლის როუტერი, კაფის Wi-Fi მშვიდად გამოიყენეთ და იცოდეთ, რა შეუძლია VPN-ს და რა არა.

  • 40 წთ
  • 9 ნაბიჯი
  • გადამოწმდა

როუტერი სახლის ყველა მოწყობილობას ინტერნეტთან აკავშირებს. ვისაც როუტერი ხელში ჩაუვარდება, შეუძლია მისი პარამეტრები შეცვალოს ან თქვენი ინტერნეტი გამოიყენოს. ამ გზამკვლევში ჯერ როუტერს დაიცავთ, შემდეგ კი გაიგებთ, რა უნდა იცოდეთ საჯარო Wi-Fi-სა და VPN-ზე. ორ აუცილებელ ნაბიჯს დაახლოებით ოცი წუთი სჭირდება. მათთვის როუტერის პარამეტრების გვერდი ან აპლიკაცია დაგჭირდებათ. თუ როუტერი ინტერნეტის პროვაიდერმა მოგცათ და ვერ პოულობთ, როგორ შეცვალოთ რომელიმე პარამეტრი, პროვაიდერს ჰკითხეთ.

აუცილებელი

როუტერს ორი პაროლი აქვს: ერთი Wi-Fi-თან დასაკავშირებლად, მეორე კი თავად როუტერის პარამეტრებისთვის. ბევრ როუტერს პარამეტრების პაროლი ქარხნიდანვე აქვს, და ის ეტიკეტზე აწერია ან ინტერნეტში ადვილად მოიძებნება. ვინც პარამეტრებში შევა, ყველაფრის შეცვლას შეძლებს, Wi-Fi-ის პაროლისაც.

როუტერი

  1. გახსენით როუტერის პარამეტრების გვერდი ან აპლიკაცია. მისამართი და საწყისი სახელი და პაროლი ხშირად როუტერის ეტიკეტზე ან ინსტრუქციაში წერია.
  2. თუ შესაძლებელია, შეცვალეთ ადმინისტრატორის სახელი. პაროლი აუცილებლად შეცვალეთ გრძელი პაროლით, რომელსაც სხვაგან არ იყენებთ, და პაროლების მენეჯერში შეინახეთ.
  3. გამორთეთ remote management (შეიძლება remote administration ერქვას). როცა ის ჩართულია, პარამეტრების შეცვლა ინტერნეტიდანაც შეიძლება.
  4. როცა დაამთავრებთ, პარამეტრების გვერდიდან გამოდით.
აუცილებელი

Wi-Fi-ის დაშიფვრის პარამეტრზეა დამოკიდებული, შეძლებს თუ არა ახლოს მყოფი ვინმე თქვენს ქსელთან დაკავშირებას ან იმის წაკითხვას, რაც ქსელში გადის. ძველი პარამეტრების გატეხვა ადვილია.

როუტერი

  1. როუტერის უკაბელო ქსელის ან Wi-Fi-ის უსაფრთხოების პარამეტრებში აირჩიეთ WPA3 Personal. თუ ზოგი მოწყობილობა ვერ უკავშირდება, აირჩიეთ WPA2/WPA3 Transitional ან WPA2 Personal AES-ით.
  2. ნუ გამოიყენებთ WEP-ს, WPA-ს, შერეულ WPA/WPA2-ს, ნებისმიერ პარამეტრს, რომლის სახელშიც TKIP წერია, ან ღია ქსელს პაროლის გარეშე.
  3. დააყენეთ გრძელი Wi-Fi პაროლი, რომელსაც სხვაგან არსად იყენებთ.
  4. გამორთეთ WPS. ეს ქსელთან ღილაკით ან PIN კოდით დაკავშირების გზაა. მისი PIN კოდის გამოცნობა სწრაფად შეიძლება, ზოგი როუტერი კი ცდების რაოდენობას არ ზღუდავს.
რეკომენდებული

როუტერსაც, როგორც ნებისმიერ მოწყობილობას, უსაფრთხოების ხარვეზები აქვს. თავდამსხმელები ხელში იგდებენ ძველ როუტერებს, რომლებიც შესწორებებს აღარ იღებს. FBI-მ 2025 წელს გააფრთხილა, რომ დამნაშავეები ასეთ როუტერებს საკუთარი კვალის დასამალად იყენებენ. თუ როუტერი სხვის ხელშია, ეს შეიძლება ამით შეამჩნიოთ: ის ძალიან ხურდება, კავშირი წყდება ან შეცვლილია პარამეტრები, რომლებიც თქვენ არ შეგიცვლიათ.

როუტერი

  1. როუტერის პარამეტრებში ჩართეთ ავტომატური განახლება, თუ აქვს. თუ არა, დროდადრო მწარმოებლის საიტზე ნახეთ, ხომ არ გამოვიდა ახალი პროგრამა.
  2. თუ როუტერი პროვაიდერმა მოგცათ, ჰკითხეთ, თავად ანახლებს თუ არა.
  3. თუ მწარმოებელი თქვენი როუტერისთვის განახლებებს აღარ უშვებს, როუტერი გამოცვალეთ. FBI-ის თქმით, 2010 წელს ან უფრო ადრე გამოშვებული როუტერები, სავარაუდოდ, განახლებებს აღარ იღებს.
  4. გამორთეთ UPnP, თუ ის არაფერს სჭირდება, რასაც იყენებთ.
რეკომენდებული

ბევრ როუტერს შეუძლია სტუმრებისთვის ცალკე ქსელი შექმნას, საკუთარი სახელითა და პაროლით. ასე თქვენი მთავარი პაროლი ნაკლებ ადამიანს ეცოდინება, ხოლო თუ სტუმრის ტელეფონზე მავნე პროგრამაა, ის თქვენს კომპიუტერებამდე, როგორც წესი, ვერ მიაღწევს. კამერები და სხვა ჭკვიანი მოწყობილობებიც უფრო უსაფრთხოა, როცა ცალკე ქსელში არის.

როუტერი

  1. როუტერის პარამეტრებში ჩართეთ სტუმრის ქსელი და მიეცით საკუთარი სახელი და პაროლი.
  2. დაშიფვრა მასზეც ჩართული დატოვეთ, როგორც მთავარ ქსელზე: ღია სტუმრის ქსელიც საფრთხეა. შეამოწმეთ, რომ გამორთული იყოს პარამეტრი, რომელიც სტუმრებს თქვენს ლოკალურ ქსელზე წვდომას აძლევს.
  3. ზოგი ჭკვიანი მოწყობილობა ტელეფონის აპლიკაციასთან მხოლოდ მაშინ მუშაობს, როცა ორივე ერთ ქსელშია.
  4. სტუმრებს სტუმრის ქსელის პაროლი მიეცით და არა მთავარი.
რეკომენდებული

კაფეებისა და სასტუმროების საჯარო Wi-Fi დღეს ბევრად უსაფრთხოა, ვიდრე ადრე იყო, რადგან საიტებისა და აპლიკაციების უმეტესობა შიფრავს იმას, რასაც აგზავნით. იმავე ქსელში მყოფებს მაინც შეუძლიათ დაინახონ, რომელ საიტებზე შედიხართ, მაგრამ ვერ დაინახავენ, რას კითხულობთ ან წერთ იქ. უფრო დიდი საფრთხე ყალბი საიტია, რომელიც შეიძლება ასევე დაშიფრული იყოს.

ყველა მოწყობილობა

  1. ტელეფონი და კომპიუტერი განახლებული გქონდეთ: მოწყობილობა, რომელსაც ცნობილი ხარვეზები აქვს, საერთო ქსელში უფრო დიდი საფრთხის წინაშეა.
  2. სანამ პაროლს ჩაწერთ, შეამოწმეთ საიტის მისამართი: ნახეთ შეამოწმეთ, სად მიდის ბმული სინამდვილეში.
  3. iPhone-ზე, თუ ქსელს, რომელთან დაკავშირებაც თავად არ აგირჩევიათ, სახელის ქვეშ კონფიდენციალურობის გაფრთხილება აწერია, დააჭირეთ ინფორმაციის ღილაკს და გამორთეთ Auto-Join. თუ გაფრთხილებაში წერია, რომ პირადი მისამართი გამორთულია, ისევ ჩართეთ Private Wi-Fi Address.
  4. Windows-ზე კაფის ან სასტუმროს Wi-Fi-სთან დაკავშირებისას აირჩიეთ Public network: ნახეთ Firewall ჩართული დატოვეთ.
რეკომენდებული

VPN ყველაფერს, რასაც ინტერნეტში აგზავნით და იღებთ, დაშიფრული გვირაბით VPN კომპანიის სერვერზე ატარებს. ამის შემდეგ ინტერნეტის პროვაიდერი და იმ Wi-Fi-ის მფლობელი, რომელსაც იყენებთ, ვეღარ ხედავენ, რომელ საიტებზე შედიხართ, საიტები კი თქვენი მისამართის ნაცვლად VPN-ის მისამართს ხედავენ.

VPN ანონიმურს არ გხდით. VPN კომპანია ხედავს ყველაფერს, რასაც მანამდე ინტერნეტის პროვაიდერი ხედავდა, და შეიძლება ეს შეინახოს ან გადასცეს, თუ კანონი მოსთხოვს. საიტები მაინც გცნობენ ანგარიშში შესვლით, cookie-ებითა და თვალთვალის სხვა ხერხებით. VPN-ის სერვერიდან საიტამდე ის დამატებით არაფრით გიცავთ, ამიტომ HTTPS მაინც საჭიროა. თუ ბანკის ანგარიშში VPN-ით შეხვალთ, ბანკმა შეიძლება ეს საეჭვოდ ჩათვალოს და დამატებითი შემოწმება ჩართოს.

ექსპერტები ვერ თანხმდებიან, გჭირდებათ თუ არა VPN. EFF ამბობს, რომ დღეს, როცა ინტერნეტკავშირის უმეტესობა დაშიფრულია, VPN უმეტესობისთვის უსაფრთხოების ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი არ არის. Privacy Guides კი ამბობს, რომ ის ადამიანების უმეტესობამ უნდა გამოიყენოს, ძირითადად იმისთვის, რომ ინტერნეტის პროვაიდერმა ვერ დაინახოს, რომელ საიტებზე შედიან. ანონიმურობისთვის ორივე VPN-ს კი არა, Tor-ს ასახელებს.

ყველა მოწყობილობა

  1. ჯერ ანგარიშებისა და ტელეფონის გზამკვლევების ნაბიჯები გაიარეთ: ისინი VPN-ზე მეტად გიცავთ.
  2. VPN გამოიყენეთ, როცა ქსელს ან მის მფლობელს არ ენდობით, ან არ გსურთ, რომ ინტერნეტის პროვაიდერმა დაინახოს, რომელ საიტებზე შედიხართ.
დამატებითი

VPN კომპანიას შეუძლია დაინახოს ყველაფერი, რასაც ინტერნეტში აკეთებთ. ამიტომ, როცა VPN-ს ირჩევთ, ირჩევთ, ვის ენდოთ. ის, რომ VPN ოფიციალურ მაღაზიაშია, მას უსაფრთხოს არ ხდის, „no logs“ კი დაპირებაა, რომელსაც ვერ შეამოწმებთ. უფასო VPN-მაც რაღაცით უნდა იშოვოს ფული: ზოგი თქვენს მონაცემებს ყიდის.

ყველა მოწყობილობა

  1. აირჩიეთ კომპანია, რომელიც თავის მფლობელებს ასახელებს, უსაფრთხოების დამოუკიდებელ აუდიტებს აქვეყნებს და რეგისტრაციისას ელფოსტის მისამართზე მეტს არ გთხოვთ.
  2. ნახეთ, რომ ჰქონდეს თანამედროვე პროტოკოლი, მაგალითად WireGuard, და kill switch, რომელიც ინტერნეტს ბლოკავს, თუ VPN-თან კავშირი გაწყდება.
  3. საიტებს, რომლებიც VPN-ებს აფასებენ, ფრთხილად მოეკიდეთ: ბევრი მათგანი რეკლამაა.
  4. Privacy Guides ამჟამად სამ პროვაიდერს გირჩევთ, რომლებიც მის კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს: Mullvad, Proton VPN და IVPN. Proton VPN-ს შეზღუდული უფასო ვერსია აქვს.
დამატებითი

სანამ მოწყობილობა საიტს გახსნის, DNS სერვისს ეკითხება, რა მისამართზეა ეს საიტი. ჩვეულებრივ, ეს თქვენი ინტერნეტის პროვაიდერის სერვისია. საჯარო DNS სერვისი, მაგალითად Quad9, არ პასუხობს, თუ მისამართი მავნე პროგრამებით ან ფიშინგით არის ცნობილი, ამიტომ ასეთი საიტები არ იხსნება.

DNS სერვისი იმაზე ნაკლებს მალავს, ვიდრე ბევრს ჰგონია. Privacy Guides-ის თქმით, დაშიფრული DNS ვერ დამალავს, რომელ საიტებზე შედიხართ: პროვაიდერი ამას მაინც ხედავს. მისი აზრით, სხვა კომპანიის DNS სერვისი ძირითადად იმად ღირს, რომ საიტები მარტივად გაფილტროთ ან DNS-ის მარტივ ბლოკირებას გვერდი აუაროთ. VPN ამ პარამეტრებს, როგორც წესი, არ ითვალისწინებს და საკუთარ DNS-ს იყენებს. Privacy Guides ასახელებს Quad9-ს, Cloudflare-ს, Control D-სა და AdGuard Public DNS-ს. ქვემოთ Quad9-ის ნაბიჯებია: ამ სიიდან მხოლოდ ის ბლოკავს მავნე საიტებს ნაგულისხმევად. Quad9 შვეიცარიული ფონდია და ამბობს, რომ თქვენს IP მისამართს არ ინახავს.

Android

  1. გახსენით Settings → Network & internet → Private DNS. თუ ვერ პოულობთ, პარამეტრებში მოძებნეთ Private DNS.
  2. აირჩიეთ Private DNS provider hostname, ჩაწერეთ dns.quad9.net და დააჭირეთ Save-ს.
  3. თუ გაუქმება გინდათ ან რომელიმე ქსელი აღარ მუშაობს, ისევ Automatic აირჩიეთ.

iPhone

  1. iPhone-ზე DNS სერვისის პროფილი უნდა დააყენოთ. Quad9-ის თქმით, პროფილი Safari-ით უნდა ჩამოტვირთოთ მისივე ინსტრუქციიდან, docs.quad9.net-დან, და შემდეგ დააყენოთ. აირჩიეთ პროფილი, რომელსაც Recommended აწერია: სხვებიდან ზოგი მავნე საიტებს არ ბლოკავს. პროფილი მხოლოდ თავად DNS სერვისის საიტიდან ჩამოტვირთეთ.
  2. პროფილს ვადა იმ დღეს გასდის, რომელიც Quad9-ის გვერდზე წერია. ახლა ეს 2027 წლის 19 იანვარია. მანამდე ახალი დააყენეთ.
  3. Quad9-ის თქმით, სანამ iCloud Private Relay ან VPN ჩართულია, პროფილი არ მუშაობს.

Windows 11

  1. გახსენით Settings → Network & internet, აირჩიეთ Wi-Fi ან Ethernet და DNS server assignment-ის გვერდით აირჩიეთ Edit. თუ ვერ ხედავთ, პარამეტრებში მოძებნეთ DNS.
  2. აირჩიეთ Manual და ჩართეთ IPv4. Preferred DNS-ში ჩაწერეთ 9.9.9.9, Alternate DNS-ში 149.112.112.112, ორივესთვის DNS over HTTPS-ში აირჩიეთ On (automatic template) და დააჭირეთ Save-ს.
  3. თუ თქვენი კავშირი IPv6-ს იყენებს, ჩართეთ IPv6-იც და იმავე წესით ჩაწერეთ 2620:fe::fe და 2620:fe::9. Quad9 აფრთხილებს: თუ კომპიუტერს IPv6 მისამართი არ აქვს, ამის გამო DNS-მა შეიძლება მუშაობა შეწყვიტოს.
  4. Quad9-ის თქმით, ზოგი ქსელი დაშიფრულ DNS-ს ბლოკავს. ლეპტოპზე, რომელსაც სხვა ქსელებშიც იყენებთ, შეგიძლიათ ჩართოთ Fallback to plaintext.

როუტერი

  1. თუ გინდათ, სახლის ყველა მოწყობილობამ გამოიყენოს, Quad9 გირჩევთ, ის როუტერში დააყენოთ: DNS სერვერებად ჩაწერეთ 9.9.9.9 და 149.112.112.112. თუ პროვაიდერის როუტერს ასეთი პარამეტრი არ აქვს, პროვაიდერს ჰკითხეთ.
დამატებითი

თქვენი მოწყობილობები იმახსოვრებს ყველა ქსელს, რომელსაც ოდესმე დაკავშირებიხართ, და როცა ისევ დაინახავს, თავისით უკავშირდება. წაშალეთ ქსელები, რომლებსაც აღარ იყენებთ, რომ მოწყობილობა თქვენ დაუკითხავად არ დაუკავშირდეს. პირადი მისამართის პარამეტრი ჩართული დატოვეთ: მისი წყალობით მოწყობილობა ყველა ქსელში სხვადასხვა მისამართით ჩანს, ამიტომ უფრო ძნელია თვალის დევნება, სად დადიხართ.

iPhone

  1. გახსენით Settings → Wi-Fi, დააჭირეთ Edit-ს, შემდეგ ქსელის გვერდით ინფორმაციის ღილაკს.
  2. დააჭირეთ Forget This Network-ს, ან გამორთეთ Auto-Join: ასე პაროლი შენახული დარჩება, მაგრამ ქსელს მხოლოდ მაშინ დაუკავშირდებით, როცა თავად აირჩევთ. თუ თქვენს Apple მოწყობილობებს საერთო iCloud Keychain აქვს, ერთზე წაშლილი ქსელი ყველაზე წაიშლება.
  3. იმავე ეკრანზე Private Wi-Fi Address ჩართული დატოვეთ (iOS 18-სა და უფრო ახალ ვერსიებზე Fixed ან Rotating).

Android

  1. გახსენით Settings → Network & internet → Internet, შენახულ ქსელს თითი დააჭირეთ და არ აუშვათ, შემდეგ აირჩიეთ Forget. Samsung-ზე გახსენით Settings → Connections → Wi-Fi, დააჭირეთ სამ წერტილს და მოძებნეთ Manage saved Wi-Fi networks (ახალ მოდელებზე Advanced settings-ში) ან, ძველებზე, Manage networks.
  2. Android 10 და უფრო ახალი ვერსიები ნაგულისხმევად ყველა ქსელში მოწყობილობის შემთხვევით მისამართს იყენებს. მას ქსელის პარამეტრებში, Randomized MAC address-ის ქვეშ ნახავთ.

Windows

  1. გახსენით Settings → Network & internet → Wi-Fi → Manage known networks, აირჩიეთ ქსელი და დააჭირეთ Forget-ს.
  2. Wi-Fi-ის გვერდზე ჩართეთ Random hardware addresses, თუ თქვენს კომპიუტერს ეს პარამეტრი აქვს.

Mac

  1. აირჩიეთ Apple menu → System Settings → Wi-Fi, ჩადით ქვემოთ და დააჭირეთ Advanced-ს.
  2. ქსელის გვერდით, რომელსაც აღარ იყენებთ, დააჭირეთ დამატებითი პარამეტრების ღილაკს და აირჩიეთ Remove From List, ან გამორთეთ Auto-Join.
  3. ქსელის დეტალებში Private Wi-Fi Address ჩართული დატოვეთ.